اتاق بوشهر

اطلاعات اتاق بوشهر

رئیس: خورشید گزدرازی
دبیر اجرایی: عبدالرسول غلامی
مدیر روابط عمومی: بهاره عالي‌پور
آدرس: بوشهر، خیابان رئیسعلی دلواری، جنب اداره اوقاف
تلفن: ۳۳۳۲۲۰۷۳ - ۳۳۳۲۳۸۵۵ (۰۷۷)
نمابر: ۳۳۳۲۲۸۰۳ (۰۷۷)
پست الکترونیکی: info@bccim.com
وب سایت: www.bccim.ir
هیئت رئیسه:

رئیس: خورشید گزدرازی نایب رئیس اول: حسین باباخانی نایب رئیس دوم: مختار قاسمی خزانه دار: عبدالرسول ابراهیمی منشی: امیر شهریاری

 

اطلاعات بیشتر...

تاریخچه اتاق بوشهر

مرکز فعلی شبه جزیره بوشهر، قدمت چندانی ندارد و ایجاد و توسعه آن با خرابی و از بین رفتن شهر باستانی و با رونق اقتصادی «ریشهر» همراه بوده است. شهر ریشهر در سمت جنوبی شبه جزیره بوشهر واقع شده و بر اساس نقشه های پرتغالی که مورخ به تاریخ قرن شانزدهم و هفدهم میلادی است شهر مذکور بزرگترین مرکز تجاری ساحل ایران قلمداد شده است.

شروع فعالیت گسترده اقتصادی بندر بوشهر از زمانی است که به فرمان کریمخان زند، انگلیسی ها مجاز بودند در بندر بوشهر تأسیسات تجارتی برای خود بوجود آورند. در این فرمان قید شده بود که به هیچ قدرت اروپائی دیگر تا زمانی که انگلیسی ها در بوشهر هستند اجازه افتتاح تأسیسات داده نخواهد شد. البته پیش از حصول این موافقت نامه از خان زند، آنها با شیخ سعدون حاکم وقت بوشهر به توافق مشابه ای رسیده بودند، ولی چون شیخ بوشهر یک حاکم محلی بیش نبود، انگلیسی ها قرارداد فوق را به تصویب کریمخان زند نیز رسانیدند.

عامل اصلی جلب توجه انگلیس به بوشهر تمرکز تعداد زیادی تاجر ثروتمند در این بندر و تمایل زیاد آن ها به خرید پارچه های پشمی انگلیسی بوده است که پیش از تأسیس نمایندگی کمپانی هند شرقی در بوشهر برای ابتیاع آن به بصره و حتی جده مسافرت می کردند.

رونق اقتصادی و اجتماعی بوشهر در سال ۱۷۷۳ میلادی باید مدیون عوامل ذیل دانست که به شرح مختصری از آن ها می پرداریم:

۱- امنیت بندر بوشهر بواسطه استقرار مرکز حکومت زندیه در شیراز که با بوشهر فاصله چندانی ندارد.

۲- حضور تعداد زیادی تاجر کازرونی و بهبهانی، شوشتری، شیرازی و خراسانی و نیز حضور تعداد نسبتاً زیادی تاجر خارجی در بوشهر که با سرمایه های کلان به داد و ستد می پرداختند.

۳- خطوط تلگرافی که بوسیله ی انگلیسی ها راه اندازی شده بود و بندر بوشهر را به نقاط مهم تجارتی منطقه از جمله کراچی، بمبئی و بصره متصل می کرد. اولین خط تلگرافی که در واقع قدیمی ترین آن در منطقه نیز هست به سال ۱۸۶۴ میلادی دائر شد و بوشهر را به بندر فاو در دهانه اروند رود متصل می کرد.

این خطوط تلگرافی که اغلب از زیر دریا نیز عبور داده می شد نقش به سزائی در شکوفائی اقتصاد منطقه بخصوص بندر بوشهر داشته است، چرا که تجار بواسطه ارتباط با بازار گسترده بمبئی بوسیله تلگراف، به سرعت از قیمت اجناس در آنجا و نیز میزان فروش انواع کالاها آگاهی می یافتند.

با توجه به دلایل فوق در اندک زمانی بندر بوشهر که از نظر موقعیت طبیعی استعداد چندانی جهت تبدیل شدن به یک بندر عظیم را نداشت با همان بضاعت کم، پذیرای یک فعالیت پر رونق تجاری می گردید.

حتی پس از سقوط حکومت زندیه نیز بوشهر همچنان طریق پیشرفت را طی می کرد، البته با روی کار آمدن حکومت ضعیف قاجاریه نوع روابط با اجانب بخصوص انگلیس صورت دیگری به خود گرفت، از جمله موارد مهمی که خان زند بر آن تأکید داشت. معاملات تهاتری (پایاپای) بود که متأسفانه با روی کار آمدن قاجاریه کلیه حساب و کتاب ها به هم خورد و انگلیسی ها هر کاری را که خود صلاح می دانستند بدون نظر دولت مرکزی ایران انجام می دادند.

بسیاری از بازرگانان بوشهری که از حمایت دولت مرکزی مأیوس بوده اند در این دوران، تابعیت انگلیس را می پذیرند و تحت حمایت دولت انگلیس به داد و ستد می پردازند. انگلستان از وضعیت فوق حداکثر استفاده را می کند و با وارد کردن مقادیر زیادی اسلحه مارتینی توسط تعدادی از همین تجار وابسته و نیز خارج کردن طلا و نقره از ایران به اقتصاد کل مملکت ضربه وارد می کند و مردم را بیشتر دچار فقر می سازد و کسانی را نیز که در این گونه داد و ستدهای ظالمانه و خلاف شرع و عرف وارد نشده و در مقابل آن مقاومت می کردند را مورد تهدید و افترا قرار می داد. اسلحه های وارداتی را نیز جهت تسلیح ایلات و خوانین سر سپرده به کار می گرفتند تا هر زمان و هر کجا که بخواهند آشوب بپا کنند. به هر حال مقارن با این دوران، تجارتخانه های معظم در بوشهر دایر شد. در کنار تجار ایرانی، بازرگانی دیگر کشورها مانند هلند، آلمان و انگلیس نیز در بوشهر دارای دفاتر بازرگانی بوده اند. بدنبال حضور گسترده این بازرگانان کلیسای بزرگ گریگوری به سال ۱۸۱۹ میلادی در بوشهر تأسیس شد که هنوز پابرجاست.

«لرد کرزن» قسمت غربی شهر که محل نمایندگی قدیم انگلستان در آن واقع بوده است را آبرومندترین قسمت شهر می داند. در این ناحیه ساحلی که مردم محلی آنرا ‹‹باسیدون›› می نامند، ساختمان های شرکت های خارجی، تجارتخانه های بازرگانان محلی و نیز خانه های مسکونی آن ها قرار داشته که هم اینک با اینکه فرسوده و مخروبه شده اند، حکایت از یک دوره پر رونق اقتصادی می کنند.

دفتر نمایندگی سابق کمپانی هند شرقی ساختمانی است که در سمت غربی قرار دارد و رو به دریاست، پس از تبدیل دفاتر کمپانی به کنسولگری های دولت انگلیس، این ساختمان نیز به کنسولگری دولت انگلیس تبدیل شد و بدنبال تعطیل کنسولگری ها در زمان حکومت دکتر مصدق، این محل نیز تعطیل و تخلیه گردید و بعدها در اختیار اداره دارائی بوشهر قرار گرفت. با شروع جنگ تحمیلی عراق علیه ایران این محل وسیع، بصورت محل اسکان مهاجران جنگی در آمد و تقریباً سه سال پیش در پی یک بارندگی نسبتاً شدید قسمتی از این ساختمان تاریخی ویران گردید.

انگلیسی ها علاوه بر عمارت فوق الذکر دارای تعدادی ساختمان های بزرگ در بهمنی نیز بودند. از آنجائی که منطقه بهمنی در قسمت نسبتاً مرتفع شهر واقع شده و هوای آن نسبت به دیگر مناطق بوشهر خنک تر و آب چاه های آنجا نیز شیرین تر است، بصورت محل اقامت تابستانی اعضای کنسولگر در آمده بود. پس از اخراج انگلیسی ها، ساختمان های چند طبقه آن ها در بهمنی توسط وزارت اقتصاد و دارائی خریداری شد و هم اینک بصورت منازل سازمانی کارمندان گمرک بوشهر در آمده است.

شیوه معماری ابنیه بوشهر خود مقوله ای است که نیاز به شرح و تفصیل زیادی دارد، ولی مختصر آن که ساختمان ها در این شهر شبیه به بناهای دو بندر کراچی و بمبئی هستند و همین نوع ابنیه را می توان در دیگر مناطق ساحلی خلیج فارس نیز دید. از ویژگی های این بناها مرتفع بودن آن هاست. ساختن خانه های چند طبقه در این شهر متداول بوده است، مردم برای گریز از گرمای طاقت فرسای تابستان در این فصل به طبقات بالا نقل مکان می کرده اند، در ضمن وجود درها و پنجره های متعدد برای اتاق های وسیع موجب ورود باد از هر طرف شده و اندکی از فشار گرما می کاست. خانه ها را به فاصله بسیار کم از یکدیگر می ساختند به صورتی که گاه فاصله آن ها از یک متر هم کمتر می شد. توسعه فرهنگی و اجتماعی بوشهر بواسطه برخوردهای روزمره اهالی با اتباع دیگر کشورها به دلیل رونق اقتصادی بوده است. در این رهگذر می بایست نقش مدرسه سعادت را در درجه اول اهمیت قرار داد. این مدرسه در اوائل ذیقعده ۱۳۱۷ قمری بنا به دستور احمد خان دریابیگی حاکم وقت بوشهر با کسب اجازه از پادشاه وقت ایران مظفرالدین شاه قاجار تأسیس شد، جهت جلب کمک های مالی پادشاه و نیز خوشایند وی نام مدرسه فوق الذکر را در ابتدا ‹‹سعادت مظفری›› گذاشتند.

علاوه بر مدرسه سعادت که از نقش مهم آن در پیشرفت فرهنگی بوشهر سخن رفت، نمی بایست اهمیت روزنامه های آن دوره را در ارتقای سطح علمی و فرهنگی مردم بوشهر از نظر دور داشت. بعضی از این روزنامه ها همچون حبل المتین و ثریا به ترتیب در هندوستان و مصر منتشر شدند و بعضی نیز در تهران انتشار یافته و اوائل بوسیله پست دریائی که مردم بوشهر با همان تلفظ انگلیسی به آن ‹‹میل›› (Mail) می گفتند و بعدها بوسیله پست هوائی به بوشهر می رسیدند. بعدها با تأسیس چاپخانه های اخوت و علوی در بوشهر، عده ای از فرهنگ دوستان بوشهری اقدام به چاپ روزنامه در بوشهر نمودند.

گویش محلی و بومی در بوشهر دارای بنیانی فارسی است که از زبان هائی نیز که بوسیله مراودات بازرگانی کم و بیش در محل رایج بوده بهره گرفته است. از جمله مهمترین زبان هائی که در گویش بومی اهالی تأثیر داشته اند می توان از زبان های عربی، انگلیسی، هندی و نیز دیگر لهجه های زبان فارسی نام برد.البته بواسطه ی ارتباط روزافزونی که پس از احداث راه آسفالته بوشهر- شیراز و نیز فرودگاه بوشهر، بین اهالی و ساکنان دیگر نقاط ایران پیش آمده لهجه شیرین بوشهری به میزان زیادی دستخوش تغییر شده ولی هنوز گرمی و لطافتی را که در عمق خود به همراه دارد حفظ کرده است.

بندر بوشهر یکی از مراکز مهم صید ماهی و میگو در خلیج فارس بوده و همه ساله مقادیر زیادی ماهی و میگو توسط شیلات جنوب و صیادان محلی صید که بخشی از آن جهت مصرف داخلی و مقداری نیز به خارج از کشور صادر می شود. بندر بوشهر هم اینک یکی از مناطق محروم جنوب ایران است که با شکوه و عظمت پیشین خود فاصله ای بسیار دارد.امید آن که با مساعدت و کمک های مسئولین زحمتکش نظام اسلامی خصوصاً دولت خدمتگزار در آینده ی نه چندان دور شاهد بندری در خور نام و اعتبار بوشهر باشیم.

بندر بوشهر در کنار ساحل خلیج فارس، دریایی با سی میلیون سال عمر و قدمت تاریخی قرار دارد. شواهد تاریخی نشان می دهد که تمدن انسان در سواحل خلیج فارس پا گرفته و نیز خاستگاه پیامبران بزرگ بوده است.

در کتیبه هایی که از داریوش هخامنشی در تنگه سوئز یافته اند، اینجا را دریای پارس و در زمان ساسانیان نیز این خلیج را دریای پارس می نامیدند.

موقعیت مناسب بندری بوشهر و قرار گرفتن آن بر سر راه هندوستان و فاصله متعادل با مناطق حوزه جنوبی خلیج فارس، این بندر را از بدو تأسیس، مطمع نظر بازرگانان و پیشه وران قرار داده تا آنجا که نه تنها بازرگانان داخلی، بلکه بازرگانان خارجی نیز پیوسته دفتر و نمابندگی برای خود در این بندر داشته اند.

تجار بوشهری لااقل تا اواخر عصر قاجار، از چنان نیرو و قدرتی برخوردار بودند که حتی دولت های وقت، بدون اجازه و مشورت آنان، لوایح بازرگانی را به تصویب نمی رساندند. بندر بوشهر حتی از دوران ناصر الدین شاه ((۱۲۶۴ـ۱۳۱۳ هـ .ق)) به عنوان یک پایگاه تجارت دریایی معتبر ایران شناخته شده بود. موقعیت، قدرت و اعتبار تجار بوشهری به جایی رسیده بود که مردم شهر های دیگر، در مواقع اضطراری و وقوع حوادث و غارت های محلی، دست التجا و نیاز به سوی این تجار و اعیان دراز می کردند و از آنها کمک می خواستند. تجار نیز در حد توان به تظلمات آنها رسیدگی می کردند.

بازرگانان واعیان بوشهری که از سال ها پیش از انقلاب مشروطیت در بازارهای تجارت بین المللی حضوری شایسته وبلا تردید موثر داشتند با سعی و مجاهدت خویش «بوشهر» را به «اول بندر» ایران تبدیل نمودند. هسته های متشکله از تجار بوشهری در اولین قدم های خود با استفاده از تخصص و تجربه های اعضاء، موفق به وضع مقررات و دستورالعمل هایی در هر یک از زمینه های تجاری، باربری، کشتیرانی، عقد قراردادها، امور داوری و حکمیت، نمایندگی و غیره نمودند.

تشکلهای تجار بوشهری تحت هر نام و نشانی که فعالیت می کردند، چنان اعتماد مردم و اهالی را جلب نموده بودند که حتی وظایف دادگستری را هم با مراعات و توجه کامل به جزئیات قوانین شرع مقدس (به طریقی که با عرف و مقررات و قوانین بین المللی هیچ تعارض محسوسی نداشته باشد) تام و تمام انجام و حتی محاکم خود را به درجات بدوی، استیفانی و عالی طبقه بندی نموده بودند. با اختیاراتی که به هیئت رئیسه و «رئیس التجار» اعطاء شده بود، تمام ادعاها و اختلافات در تمام مراحل وبدون وقفه (به آئینی که شباهت نزدیک به شکل دادرسی فوری داشت) رسیدگی آنی می شد.

جلسه های داوری، حکمیت و محاکمات، مگر به تقاضای قبلی طرفین دعوی و موافقت هیئت تجار، علنی و شرکت همگان در آن آزاد بود. کارآموزها و نامزدان شغل های وکالت، کارشناسی و بازرگانی که داوطلب عضویت در هیئت های تجاری و دوره های بعدی (به شرط واجد شرایط انتخاب شدن و تأئید حداقل ۹ نفر از اعضای منتخب فعلی) از این امر مستثنی و شرط احراز سمت های یاد شده آشنائی به حداقل یک تا دو زبان خارجی، اشتغال حداقل ۱۵ سال به کار تجارت، عدم بدهکاری به طرف های تجاری ،سکونت و داشتن محل کار و منزل مسکونی در بوشهر بود. عنوان ادعاها را از چند روز قبل از جلسه در قهوه خانه های محل تردد و توقف تجار به کرات و به صدای بلند قرائت و محل و تاریخ و وقت جلسه را اعلام و از مردم جهت شرکت در آن دعوت به عمل می آمد.

علاوه بر آن تجار بوشهر، هیئت هائی جهت برگزاری امتحان از محصلین مدرسه تشکیل داده بودند. بر طبق سنتی حسنه هر یک از تجار با مقداری اجناس جایزه ای در جلسه امتحان حاضر و بنابر تخصص خود با طرح سؤالاتی، محصلین را مورد استخبار قرار می دادند و جائزه ها را به محصلین اهداء می نمودند. همچنین در شهرهای دور و نزدیک و حتی در سرزمین های ایرانی آن سوی خلیج به تأسیس مدرسه اتحاد ملی بحرین که هنوز هم پا برجاست و بوسیله مرحوم «حاج ابولقاسم شیرازی» و پسران، در شهر منامه بحرین تأسیس گردید، مبادرت نمودند.

اهداف و برنامه های اتاق بوشهر

هیئت نمایندگان اتاق بوشهر