اتاق بوشهر

رئیس
علی اکبر شریف بوشهری
دبیر اجرایی
مختار قاسمي
مدیر روابط عمومی
بهاره عالي‌پور
آدرس
بوشهر, ميدان شيلات - ابتداي خيابان رئيس علي دلواري - پلاک 6
تلفن
2523855 - 2522073 (0771)
فکس
2522803 (0771)
پست الکترونیکی
آدرس وب سایت
چارت سازمانی
هیات رئیسه:

-رئیس:علی اکبر شریف بوشهری
-نایب رئیس اول: قاسم بادمهر
- نایب رئیس دوم: مختار قاسمی
- خزانه دار: خورشید گزدرازی
- منشی: سید حسن فرحی بزرگ

تاریخچه

سخن از بندر بوشهر است؛ بندري كه همواره امكانات خداداد خود را بي هيچ تنگ نظري براي بهره برداري همگان در طبق اخلاص گذاشته است. هر چند جمعي كه موفق شده اند به واسطه تجارت و بهروري از اين خوان بي دريغ نعمت، ثروتي بيندوزند، بار خود را بسته و راهي ديگر نقاط خوش آب و هواي كشور شده اند ولي بندر سخاوتمند بوشهر همچنان متواضع و صبور از خود گذشت نشان مي دهد و سفره ي گسترده خود را بر نمي چيند.

چرا كه دريا كنار را از فروتني دريا كي بي نصيب توان بود؟ آري بوشهر فروتني را از خليج مقاوم فارس آموخته و آنرا هيچ زماني از دست نمي دهد.

مركز فعلي شبهجزيره بوشهر قدمت چنداني ندارد و ايجاد و توسعه آن با خرابي و از بين رفتن شهر باستاني و با رونق اقتصادي ريشهر همراه بوده است. شهر ريشهر در سمت جنوبي شبه جزيره بوشهر واقع شده و براساس نقشه هاي پرتغالي كه مورخ به تاريخ قرن شانزدهم و هفدهم ميلادي است شهر مذكور بزرگترين مركز تجاري ساحل ايران قلمداد شده است.

شروع فعاليت گسترده اقتصادي بندر بوشهر از زماني است كه به فرمان كريمخان زند انگليسيها مجاز بودند در بندر بوشهر تأسيسات تجارتي براي خود بوجود آورند. در اين فرمان قيد شده بود كه به هيچ قدرت اروپائي ديگر تا زماني كه انگليسيها در بوشهر هستند اجازه افتتاح تأسيسات داده نخواهد شد. البته پيش از حصول اين موافقت نامه از خان زند، آنها با شيخ سعدون حاكم وقت بوشهر به توافق مشابه اي رسيده بودند.ولي چون شيخ بوشهر يك حاكم محلي بيش نبود انگليسيها قرارداد فوق را به تصويب كريمخان زند نيز رسانيدند.

عامل اصلي جلب توجه انگليس به بوشهر تمركز تعداد زيادي تاجر ثروتمند در اين بندر و تمايل زياد آن ها به خريد پارچه هاي پشمي انگليسي بوده است كه پيش از تأسيس نمايندگي كمپاني هند شرقي در بوشهر براي ابتياع آن به بصره و حتي جده مسافرت مي كردند.

رونق اقتصادي و اجتماعي بوشهر در سال 1773 ميلادي بايد مديون عوامل ذيل دانست كه به شرح مختصري از آن ها مي پرداريم:
1- امنيت بندر بوشهر بواسطه ي استقرار مركز حكومت زنديه در شيراز كه با بوشهر فاصله چنداني ندارد.
2- حضور تعداد زيادي تاجر كازروني و بهبهاني، شوشتري، شيرازي و خراساني و نيز حضور تعداد نسبتاً زيادي تاجر خارجي در بوشهر كه با سرمايه هاي كلان به داد و ستد مي پرداختند.
3- خطوط تلگرافي كه بوسيله ي انگليسيها راه اندازي شده بود و بندر بوشهر را به نقاط مهم تجارتي منطقه از جمله كراچي، بمبئي و بصره متصل مي كرد. اولين خط تلگرافي كه در واقع قديمي ترين آن در منطقه نيز هست به سال 1864 ميلادي دائر شد و بوشهر را به بندر فاو در دهانه اروند رود متصل مي كرد.

اين خطوط تلگرافي كه اغلب از زير دريا نيز عبور داده مي شد نقش بسزائي در شكوفائي اقتصاد منطقه بخصوص بندر بوشهر داشته است، چرا كه تجار بواسطه ي ارتباط با بازار گسترده ي بمبئي بوسيله ي تلگراف به سرعت از قيمت اجناس در آنجا و نيز ميزان فروش انواع كالاها آگاهي مي يافتند.

با توجه به دلايل فوق در اندك زماني بندر بوشهر كه از نظر موقعيت طبيعي استعداد چنداني جهت تبديل شدن به يك بندر عظيم را نداشت با همان بضاعت كم، پذيراي يك فعاليت پر رونق تجاري مي گرديد.

حتي پس از سقوط حكومت زنديه نيز بوشهر همچنان طريق پيشرفت را طي مي كرد، البته با روي كار آمدن حكومت ضعيف قاجاريه نوع روابط با اجانب بخصوص انگليس صورت ديگري به خود گرفت، از جمله موارد مهمي كه خان زند بر آن تأكيد داشت معاملات تهاتري (پاياپاي) بود كه متأسفانه با روي كار آمدن قاجاريه كليه حساب و كتاب ها به هم خورد و انگليسيها هر كاري را كه خود صلاح مي دانستند بدون نظر دولت مركزي ايران انجام مي دادند.بسياري از بازرگانان بوشهري كه از حمايت دولت مركزي مأيوس بوده اند در اين دوران تابعيت انگليس را مي پذيرند و تحت حمايت دولت انگليس به داد و ستد مي پردازند. انگلستان از وضعيت فوق حداكثر استفاده را مي كند و با وارد كردن مقادير زيادي اسلحه مارتيني توسط تعدادي از همين تجار وابسته و نيز خارج كردن طلا و نقره از ايران به اقتصاد كل مملكت ضربه وارد مي كند و مردم را بيشتر دچار فقر مي سازد و كساني را نيز كه در اين گونه داد و ستدهاي ظالمانه و خلاف شرع و عرف وارد نشده و در مقابل آن مقاومت مي كردند را مورد تهديد و افترا قرار مي داد. اسلحه هاي وارداتي را نيز جهت تسليح ايلات و خوانين سر سپرده به كار مي گرفتند تا هر زمان و هر كجا كه بخواهند آشوب بپا كنند. به هر حال مقارن با اين دوران تجارتخانه هاي معظم در بوشهر داير شد.در كنار تجار ايراني، بازرگاني ديگر كشورها مانند هلند، آلمان و انگليس نيز در بوشهر داراي دفاتر بازرگاني بوده اند. بدنبال حضور گسترده اين بازرگانان كليساي بزرگ گريگوري به سال 1819 ميلادي در بوشهر تأسيس شد كه هنوز پابرجاست.

لرد كرزن قسمت غربي شهر را كه محل نمايندگي قديم انگلستان در آن واقع بوده است را آبرومندترين قسمت شهر مي داند.در اين ناحيه ي ساحلي كه مردم محلي آنرا ‹‹باسيدون›› مي نامند، ساختمان هاي شركت هاي خارجي، تجارتخانه هاي بازرگانان محلي و نيز خانه هاي مسكوني آن ها قرار داشته كه هم اينك با اينكه فرسوده و مخروبه شده اند حكايت از يك دوره پر رونق اقتصادي مي كنند. دفتر نمايندگي سابق كمپاني هند شرقي ساختماني است كه در سمت غربي قرار دارد و رو به درياست، پس از تبديل دفاتر كمپاني به كنسولگري هاي دولت انگليس، اين ساختمان نيز به كنسولگري دولت انگليس تبديل شد و بدنبال تعطيل كنسولگريها در زمان حكومت دكتر مصدق اين محل نيز تعطيل و تخليه گرديد و بعدها در اختيار اداره ي دارائي بوشهر قرار گرفت. با شروع جنگ تحميلي عراق عليه ايران اين محل وسيع، بصورت محل اسكان مهاجران جنگي در آمد و تقريباً سه سال پيش در پي يك بارندگي نسبتاً شديد قسمتي از اين ساختمان تاريخي ويران گرديد.

انگليسي ها علاوه بر عمارت فوق الذكر داراي تعدادي ساختمان هاي بزرگ در بهمني نيز بودند، از آنجائي كه منطقه بهمني در قسمت نسبتاً مرتفع شهر واقع شده و هواي آن نسبت به ديگر مناطق بوشهر خنكتر و آب چاه هاي آنجا نيز شيرين تر است بصورت محل اقامت تابستاني اعضاي كنسولگر در آمده بود، پس از اخراج انگليسيها ساختمان هاي چند طبقه آن ها در بهمني توسط وزارت اقتصاد و دارائي خريداري شد و هم اينك بصورت منازل سازماني كارمندان گمرك بوشهر در آمده است.

شيوه ي معماري ابنيه ي بوشهر خود مقوله اي است كه نياز به شرح و تفصيل زيادي دارد ولي مختصر آن كه ساختمان ها در اين شهر شبيه به بناهاي دو بندر كراچي و بمبئي هستند و همين نوع ابنيه را مي توان در ديگر مناطق ساحلي خليج فارس نيز ديد.از ويژگي هاي اين بناها مرتفع بودن آن هاست، ساختن خانه هاي چند طبقه در اين شهر متداول بوده است، مردم براي گريز از گرماي طاقت فرساي تابستان در اين فصل به طبقات بالا نقل مكان مي كرده اند، در ضمن وجود درها و پنجره هاي متعدد براي اتاق هاي وسيع موجب ورود باد از هر طرف شده و اندكي از فشار گرما مي كاست. خانه ها را به فاصله بسيار كم از يكديگر مي ساختند به صورتي كه گاه فاصله آن ها از يك متر هم كمتر مي شد.توسعه فرهنگي و اجتماعي بوشهر بواسطه برخوردهاي روزمره اهالي با اتباع ديگر كشورها به دليل رونق اقتصادي بوده است. در اين رهگذر مي بايست نقش مدرسه سعادت را در درجه اول اهميت قرار داد. اين مدرسه در اوائل ذيقعده 1317 قمري بنا به دستور احمد خان دريابيگي حاكم وقت بوشهر با كسب اجازه از پادشاه وقت ايران مظفرالدين شاه قاجار تأسيس شد، جهت جلب كمك هاي مالي پادشاه و نيز خوشايند وي نام مدرسه فوق الذكر را در ابتدا ‹‹سعادت مظفري›› گذاشتند.

علاوه بر مدرسه سعادت كه از نقش مهم آن در پيشرفت فرهنگي بوشهر سخن رفت، نمي بايست اهميت روزنامه هاي آن دوره را در ارتقاي سطح علمي و فرهنگي مردم بوشهر از نظر دور داشت. بعضي از اين روزنامه ها همچون حبل المتين و ثريا به ترتيب در هندوستان و مصر منتشر شدند و بعضي نيز در تهران انتشار يافته و اوائل بوسيله ي پست دريائي كه مردم بوشهر با همان تلفظ انگليسي به آن ‹‹ميل››(Mail) مي گفتند و بعدها بوسيله ي پست هوائي به بوشهر مي رسيدند.بعدها با تأسيس چاپخانه هاي اخوت و علوي در بوشهر عده اي از فرهنگ دوستان بوشهري اقدام به چاپ روزنامه در بوشهر نمودند.

گويش محلي و بومي در بوشهر داراي بنياني فارسي است كه از زبان هائي نيز كه بوسيله مراودات بازرگاني كم و بيش در محل رايج بوده بهره گرفته است. از جمله مهمترين زبان هائي كه در گويش بومي اهالي تأثير داشته اند مي توان از زبان هاي عربي، انگليسي، هندي و نيز ديگر لهجه هاي زبان فارسي نام برد.البته بواسطه ي ارتباط روزافزوني كه پس از احداث راه آسفالته بوشهر- شيراز و نيز فرودگاه بوشهر، بين اهالي و ساكنان ديگر نقاط ايران پيش آمده لهجه ي شيرين بوشهري به ميزان زيادي دستخوش تغيير شده ولي هنوز گرمي و لطافتي را كه در عمق خود به همراه دارد حفظ كرده است.

بندر بوشهر يكي از مراكز مهم صيد ماهي و ميگو در خليج فارس بوده و همه ساله مقادير زيادي ماهي و ميگو توسط شيلات جنوب و صيادان محلي صيد كه بخشي از آن جهت مصرف داخلي و مقداري نيز به خارج از كشور صادر مي شود. بندر بوشهر هم اينك يكي از مناطق محروم جنوب ايران است كه با شكوه و عظمت پيشين خود فاصله اي بسيار دارد.اميد آن كه با مساعدت و كمك هاي مسئولين زحمتكش نظام اسلامي خصوصاً دولت خدمتگزار در آينده ي نه چندان دور شاهد بندري در خور نام و اعتبار بوشهر باشيم.

بندر بوشهر در كنار ساحل خليج فارس دريايي با سي ميليون سال عمر وقدمت تاريخي قرار دارد شواهدتاريخي نشان ميدهد كه تمدن انسان در سواحل خليج فارس پا گرفته و نيز خاستگاه پيامبران بزرگ بوده است.

در كتيبه هايي كه از داريوش هخامنشي در تنگه سوئز يافته اند اين جا را درياي پارس و در زمان ساسانيان نيز اين خليج را درياي پارس مي نامیدند.

موقعيت مناسب بندري بوشهر وقرار گرفتن آن بر سر راه هندوستان وفاصله متعادل با مناطق حوزه جنوبي خليج فارس ،اين بندر را از بدو تأسيس مطمع نظر بازرگانان وپيشه وران قرار داده تا آنجا كه نه تنها بازرگانان داخلي ،بلكه بازرگانان خارجي نيز پيوسته دفتر ونمابندگي براي خود در اين بندر داشته اند.

تجار بوشهري لااقل تا اواخر عصر قاجار ،از چنان نيرو وقدرتي برخوردار بودند كه حتي دولت هاي وقت ،بدون اجازه ومشورت آنان لوايح بازرگاني را به تصويب نمي رساندند. بندر بوشهر حتي از دوران ناصر الدين شاه ((1264 ـ1313 هـ .ق)) به عنوان يك پايگاه تجارت دريايي معتبر ايران شناخته شده بود .موقعيت ،قدرت واعتبار تجار بوشهري به جايي رسيده بود كه مردم شهر هاي ديگر ،در مواقع اضطراري و وقوع حوادث و غارت هاي محلي ،دست النجا ونياز به سوي اين تجار واعيان دراز مي كردند واز آنها كمك ميخواستند ،تجار نیز در حد توان به تظلمات آنها رسيدگي ميكردند .

بازرگانان واعيان بوشهري كه از سالها پيش از انقلاب مشروطيت در بازارهاي تجارت بين المللي حضوري شايسته وبلا ترديد موثر داشتند با سعي ومجاهدت خويش ((بوشهر)) را به ((اول بندر))ايران تبديل نمودند. هسته هاي متشكله از تجار بوشهري در اولين قدمهاي خود با استفاده از تخصص وتجربه هاي اعضأ موفق به وضع مقررات ودستورالعملهايي در هر يك از زمينه هاي تجاري ،باربري ،كشتيراني ،عقد قراردادها،امور داوري وحكميت ،نمايندگي وغيره نمودند.

تشكلهاي تجار بوشهري تحت هر نام ونشاني كه فعاليت مي كردند،چنان اعتماد مردم واهالي را جلب نموده بودند كه حتي وظايف دادگستري را هم با مراعات وتوجه كامل به جزئیات قوانين شرع مقدس(به طريقي كه با عرف ومقررات وقوانين بين المللي هيچ تعارض محسوسي نداشته باشد) تام وتمام انجام وحتي محاكم خود را به درجات بدوي ،استيفاني وعالي طبقه بندي نموده بودند.با اختياراتي كه به هيئت رئيسه و ((رئيس التجار)) اعطاء شده بود تمام ادعاها واختلافات در تمام مراحل وبدون وقفه (به آئيني كه شباهت نزديك به شكل دادرسي فوري داشت )رسيدگي فوري مي شد.

جلسه هاي داوري ،حکميت ومحاكمات ،مگر به تقاضاي قبلي طرفين دعوي و موافقت هيئت تجار ،علني وشركت همگان در آن آزاد بود.كارآموزها و نامزدان شغل هاي وكالت ،کارشناسي وبازرگاني كه داوطلب عضويت در هيئت هاي تجاري و دوره هاي بعدي ( به شرط واجد شرايط انتخاب شدن و تأئيد حداقل 9 نفر از اعضاي منتخب فعلي) از اين امر مستثني و شرط احراز سمتهاي ياد شده آشنائي به حداقل يك تا دو زبان خارجي ،اشتغال حداقل 15 سال به كار تجارت ،عدم بدهكاري به طرف هاي تجاري ،سكونت وداشتن محل كار ومنزل مسكوني در بوشهر، بود. عنوان ادعاها را از چند روز قبل از جلسه در قهوه خانه هاي محل تردد وتوقف تجار به كرات وبه صداي بلند قرائت و محل وتاريخ و وقت جلسه را اعلام و از مردم جهت شركت در آن دعوت به عمل مي آمد.

علاوه بر آن تجار بوشهر هيئت هائي جهت برگزاري امتحان از محصلين مدرسه تشكيل داده بودند .بر طبق سنتي حسنه هر يك از تجار با مقداري اجناس جایزه ای در جلسه امتحان حاضر و بنابر تخصص خود با طرح سوالاتي محصلين را مورد استخبار قرار ميدادند وجائزه ها را به محصلين اهداء مي نمودند. همچنین در شهرهاي دور ونزديك و حتي در سرزمينهاي ايراني آنسوي خليج به تأسيس مدرسه اتحاد ملي بحرين كه هنوز هم پا برجاست و بوسيله مرحوم حاج ابولقاسم شيرازي و پسران ،در شهر منامه بحرين تأسيس گرديد،مبادرت نمودند.

بازدیدها
9280
ویژه
No

ای مالک! سفارش مرا به نیکی، نسبت به بازرگانان و صنعتگران بپذیر و در حق آنان به کارگزارانت به نیکی توصیه کن؛ زیرا آنان مایه های منافع و فراهم آوردن اسباب آسایش جامعه هستند...(امام علی علیه السلام)

© کلیه حقوق این پورتال متعلق به اتاق بازرگانی، صنایع، معادن وکشاورزی ایران است.