دوشنبه, 24 شهریور 1393

اتاق همدان

رئیس
سيد مجيد مختاري موسوي
دبیر اجرایی
سيدوحید برقعی
مدیر روابط عمومی
سيدوحيد برقعي
آدرس
همدان, خيابان هنرستان - بالاتر از سازمان حج و زيارت
تلفن
6 - 33353035 (081)
فکس
33348868(081)
پست الکترونیکی
آدرس وب سایت
چارت سازمانی

هيات رييسه:
رئیس:سيد مجيد مختاري موسوي
نائب رئيس اول: محمد مسعود خيري
نائب رئيس دوم: حسن بهرامی
خزانه دار: مرتضی بقایی
منشی: محسن موحدی

تاریخ تاسیس
1361/10/11
تاریخچه

انجام انتخابات هيأت نمايندگان و هيأت رئيسه اتاق در 5 دوره- براساس سوابق موجود دوران فطرت اتاق همدان از قبـــــل از انقلاب تا سال 1361 كــــــــــــه اوليـــــن انتخابــات اتـــــاق همدان انجام گرفت ،ادامه داشته است.كه آقــايــــان سيــد اسداله رضوانجـــــو-محمد مهدي سيـــــاح -حاج علي همراه –حسن مشتاق-حاج سيد رضـــا سالـم و فياض سمت هيأت رئيسه انتصـــابي اتاق را بعهده داشته اند.

اولين آگهي انتخابات هيأت نمايندگان اتاق در بعد از انقلاب در تاريخ 26/2/61 بر اساس مجوز 1054/12 مورخ 21/1/61 اتاق ايران منتشر گرديده كه بعلت عــــــــدم ثبـــــــــت نام اعضاء،و بحد نصاب نرسيدن تعداد كانديدا ها، انتخابات انجام نپذيرفته و در مرحله دوم در تاريخ 28/3/62 پس از انجام انتخابات و رأي گيري بعمل آمده ، آقــــــايــــان سيد اسداله رضوانجو،عضو اتاق –سيـد ابراهيم بطحائي ،عضو اتاق- سيــــد مرتـضي بقائي ،عضو اتاق –سيد رضا سالم، عضو اتاق- حسن مشتاق،عضو اتاق – عبداله عبادي، عضو اتاق-بعنوان هيأت نمايندگان دوره اول اتاق همدان تعيين شدند وآقايان سيد محمد حسيني سير از اداره كل بازرگاني،جواد نوريان و محمد فريداز اداره كل صنايع،ابوالحسن سپهرواحمد عطارد از اداره كل بازرگاني بعنوان اعضاء انتصابي معرفي گرديدند.



دومين دوره انتخابات هيأت نمايندگان اتاق همدان درتاريخ 16/2/70 برگزار و از مجموع آراء مأخوذه به تعداد 37 رأي افراد مشروحه ذيل انتخاب شدند:

- آقاي سيد اسداله رضوانجو

- آقاي سيد مرتضي بقائي

- آقاي سيد ابراهيم بطحائي

- آقاي حسين اسلاميه

- آقاي احمد طهماسبي پور

- آقاي محمد مهدي سياح

بعنوان اعضاي اصلي و آقايان نوروز صالحيان و ناصرالدين كلانتري اعضاء علي البدل و سپس آقايان سيد اسداله رضوانجو ،رئيس-سيد ابراهيم بطحائي،نايب رئيس-سيد مرتضي بقائي، خزانه دار-محمد مهدي سياح ،منشي-حسين اسلاميه،عضو-احمد طهماسبي ،عضو با رأي گيري بعنوان هيأت رئيسه تعيين شده اند.



سومين دوره انتخابات اتاق همدان در تاريخ 2/12/1373 انجام گرفته و اعضاءهيأت نمايندگان ايندوره اتاق همدان بشرح ذيل انتخاب گرديده اند: آقايـــــــان حاج سيد اسداله رضوانجو –سيد ابراهيم بطحائي-سيد مرتضي بقائي- حاج حسين اسلاميه-خليل شهباز-محمد علي رئوفي-حسين عزيزي-سيد احمد بقاء-حميد رضا رهبر-حسين شيرانيان-ابوالحسن شانه اي-عبدالحميد ايزدي-احمد شيرانيان-حسين حشمتي منزه-حميد رضا بطحائي و در تاريخ 6/2/72 هيأت رئيسه با رأي گيري بشرح ذيل تعيين گرديد.

آقايان سيد اسداله رضوانجو،رئيس-سيد ابراهيم بطحائي،نايب رئيس اول-سيد مرتضي بقائي نايب رئيس دوم-خليل شهباز،منشي-حسين شيرانيان،خزانه دار



چهارمين دوره هيأت نمايندگان اتاق همدان در تاريخ 5/11/77 انجام و افراد مشروحه ذيل انتخاب شدند:

آقاي سيد ابراهيم بطحائي-آقاي سيد مرتضي بقائي-آقاي حسين شيرانيان-آقاي حسين اسلاميه-آقاي سيد سداله رضوانجو-آقاي حسين حشمتي منزه-آقاي محمود موحدي راد-آقاي محمد مسعودخيري-آقاي خليل شهباز-آقاي رستمعلي نيري فرد-آقاي محمد علي رئوفي-آقاي احمد شيرانيان-آقاي حميدرضا رهبر-آقاي علي مسچي و آقاي ابوالحسن شانه اي.

براســــاس صورتجلسه مورخ 15/1/78 هيأت رئيسه چهارمين دوره اتاق همدان بشرح ذيل تعيين گرديدند:

آقايــــــــان سيد ابراهيم بطحــائي،رئيس- سيد مرتضي بقــــائي،نايـــــب رئيس اول-محمود موحدي راد،نايب رئيس دوم-حسين شيرانيان،خزانه دار-احمدشيرانيان،منشي.

پــنجميــن دوره انتخابات هيــأت نمايندگان اتاق در تــــاريخ 7/12/81 برگزار و آقايان سيد ابراهيم بطحائي –سيد مرتضي بقائي-عبدالحميد ايزدي-محمد موحدي راد-ابراهيم علي پناهي-مجيد اسلاميه همداني-محمد مسعود خيري-مهدي فاميل زرگريـــــــان-محمد هادي صمد بيگ-مجيد مختاري موسوي-حسن بهرامي-عباس بشيري زاهد-محمد جواد سفيدابي-خليل شهباز-احمد فخار به سمت هيأت نمايندگان پنجمين دوره انتخاب گرديدند.

درآغاز هزاره سوم قبل از ميلاد كه دشت بين النهرين مركز تمدن بابلي ها ، آشوريها ، ايلاميها و كناره رود نيل مهد تمدن مصريها شده بود، در فلات ايران نیز بومي هاي آسيايي كه بعداز عــهدحجرو غار نشيني به چادر نشيني دردشــتها روآورده بودند،زندگي مي كردند. در اين دوران بود كه اقوام آريايي هند و اروپائي به اين سرزمين مهاجرت نموده و عده اي در اين نقطه از ايران به صورت پراكنده زندگي را به گله داري گوسفند ، گاو ، كشاورزي و پرورش اسب و استر ادامه دادند و اين سرزميني كه در آن عهد از شمال به رود ارس و قله هاي البرز و درياي خزر و از مشرق به صحراي شوره زار دشت كوير و از جنوب ومغرب به سلسله جبال زاگرس محدود بود ، معبري ( ترانزيت ) براي انتقال سرب از ارمنستان و لاجورد از بدخشان جهت استفاده در ساختمان معابد و كاخهاي بين النهرين محسوب مي شدو خود نيز داراي ذخائر معدني از جمله طلا ، سرب ، مس ، قلع ، چوب و انواع مختلف سنگ بود كه ازآنها هم در همان قصور و معابد بين النهرين استفاده مي نمودند.

جــــلگه وسيع همـــدان بخاطر موقعيت طبيعي و جغرافيائي اش بهترين نقطه اي بود كه يك گروه از آريائي ها در آن دوران انتخاب كرده بودند ، اين قوم كه به نام ماد خوانده می شدند اول بصورت پراكنده در واحدهاي مجزا از يكديگر زندگي مي كردند و كالاهاي مورد نياز يكديگر را تأمين و آنچه را كه اضافه و يا كم داشتند به خاطر قرار گرفتن در تقاطع كاروان رو تجـــاري مـــــشرق به مغرب و شمـــــال بـــــــه جنوب با اقــــوام ديـــگر بخــــصوص بيــن النــــهرين مبــــادله مي نمودند. در آن دوران دولت آشور در بين النهرين كه از بابل جدا شده و مردماني جنگجو و خشن داشت و سرزمين آنها به قدر كفايت زراعتي نبود اين كمبودهاي خود را از اين ناحيه با يورش و جنگ و كشتار و اسير بدست مي آوردند. بيش از چند قرن اين وضع ادامه داشت تا اينكه اين قوم آريائي يا مدي با تجربياتي كه در طول اسكانشان در اين سرزمين از دولتهاي آشور و بابل و ايلام بدست آورده بودند به پراكندگي خود خاتمه داده و در اين نقطه كه آنرا هگمتانه يعني محل تجمع ناميدند؛ گرد آمدند و كاخي عظيم كه عبارت از هفت قلعه تو در تو و متحد المركز بود در سال 708 قبل از ميلاد بنا نهاده و مردم شهر در خارج قلعه و دور آن سكونت نمودند.

بنابر نوشته مورخ يوناني ، محيط آخرين ديوار قلعه به بزرگي شهر آتن بوده، بدين ترتيب اولين حكومت ايران زمين به نام ماد و اولين پايتخت بنام هگمتانه وارد تمدن و تاريخ بشر گرديد. اين شهر به خاطر موقعيت جغرافيائي و بخاطر استعداد منطقه اي اش از لحاظ اقتصادي ، سياسي و نظامي مورد نظر همسايگان و اقوام ديگر قرار گرفت و چون در مسير شاهراه جهاني كاروان رو و تجاري آن روزگار قرار داشت ، خود موجب نهضت ملل و انتقال افكار از عهد ماقبل تاريخ به بعد شد كه براي مدتي مديد اين مهم را به منزله واسطه و مــــيانجي ميان شــــرق و غرب يعني دو تمدن بابل و يونان حفظ كرد ودر عوض آنچه دريافت مي داشت از تأديه بازنايستاد .(عمل دريافت ، داشتن ، توسعه ، بخشيدن و سپس انتقال دادن ).

ناگفته نماند كه آثار ماقبل تاريخ در حفاري هاي همدان و اسد آباد و نهاوند معرف نمونه هايي از صنعت و تمدن حدود شش هزار ساله اين سرزمين است.

با تشكيل دولت ماد براي رفع تجاوز دولت آشور از اين سرزمين، چندين بارجنگ کردند و عاقبت در سال 606 (ق م) اين دولت متجاوز بي رحم را براي هميشه پس از هزار و سيصد سال حكومت از روي زمين برچيدند و كليه ذخائر آنرا از نينوا به همدان انتقال دادند . به اين ترتيب دولت ماد همسايه بابل شد و تلاش بر اين بود كه بتواند راهي به دريا براي تجارت پيدا كند . پنجاه سال بعد كوروش سردار پارس كه از طرف پادشاه ماد منصوب شده بود عليه مخدوم خود قيام كرد و پس از سه سال نبرد حكومت ماد را در سال 550 (ق م) سرنگون و با تصرف بابل ، سوريه و لبنان و فلسطين را تسخير و به خواست دولت ماد براي رسيدن به دريا، جهت تجارت با غرب ، تحقق بخشيد و همدان پايتخت تابستاني پادشاهان هخامنشي گرديد.

در طول تاريخ كمتر نقطه اي ازعالم را مي توان يافت كه با گذشت چند هزار سال و پشت سر گذاشتن حوادث بسيار و تحمل تهاجم اقوام مختلف و چندين بار ويراني و قتل عام وغارت توانسته باشد سربلند به پا خاسته و تا همين قرن بيستم موقعيت خود را عليرغم چند ماه هواي نامساعدش در سال به عنوان يك بندر مهم تجاري حفظ كرده باشد . مروري فهرست وار به گذشته اين حقيقت را روشن تر مي نمايد.

حوادث نظامي وجنگي



عده اي از مورخين گفته اند هگمتانه به وسيله قواي بخت النصر پادشاه بابل ويران گرديد و داريوش اول آن را از نو بنا نهاد.

در سال 334 ( ق م ) اسكندر مقدوني به ايران حمله و اين شهر را تصرف و غارت نمود و پس از مغلوب ساختن داريوش سوم، نينوا ،بابل ، شوش ، تخت جمشيد را مسخر ساخت و در راه بازگشت از هندوستان بار ديگر در اين شهر توقف نمود. بعد از چندي سردار و دوست خود (‌هفاستيون)را در اين شهر از دست داد . در اين دوره بود كه به عده زيادي از يونانيان در اين شهر اسكان داده شد، تقريباً بعد از دو قرن نوبت به اشكانيان ميرسد و يونانيان براي نبرد با آنها از امكانات اين منطقه استفاده ميكردند ، عاقبت به وسيله اشكانيان تارو مار شدند. اشكانيان هم اين شهر را پايتخت تابستاني خود قرار دادند همچنین، برج و باروي نظامي در بالاي تپه مصلي و سنگ شير يادگار اين دورانند.

ساسانيان هم توجه خاصي با اين شهر داشته و انوشيروان دستور بازسازي آن را داده بود.

در حمله اعراب به ايران يزدگرد پس از شكست به همدان آمد و نزديك به150 هزار سپاهي از نقاط اطراف گرد آورد و فرماندهي آن را به فيروزان داد.

در تاريخ 23 (ه ق) برابر با 644 (م) همدان به دست نيروهاي عرب افتاد و غارت گرديد و آنها نيز تعداد زيادي از اعراب را در اين شهر اسكان دادند. حدود دو قرن ظلم و جور و غارت در اين شهر سايه افكند. در سال 319 ( ه ق ) ديلميان بر اين شهر مسلط شدند . مرداويج ابن زيار مردم اين شهر را قتل عام نمود و دروازه شير سنگي را كه دروازه خراسان ناميده مي شد ، خراب و دست و پاي شير سنگي شكسته شد . طي دو قرن 4 و 5 ( ه ق) اين شهر كانون كشمكشها و جنگهاي عمده بين سلسله هاي حسنويه و كاكوئيه و ديلميها بود . شيخ الرئيس ابوعلي سينا در اين زمان وزارت ديلميان را داشت.

در قرن 6 (ه ق) اين شهر مورد تهاجم تركان سلجوقي قرار گرفت (11م ) و همدان را پايتخت خود كه مركز عراق عجم ناميده مي شد ، قرار دادند ( همدان و ري و اصفهان عراق عجم ناميده مي شدند )

در سال 618 (ه ق) اين شهر با يورش قوم مغول مواجه گشت و غارت و قتل عام و ويران گرديد.در سال 1252 (م) كشور ايران به عنوان تيول به هلاكوخان برادر كوچك چنگيز خان مغول عطا گرديد و به او دستور داده شد حكومت خلافتي بغداد را سرنگون سازد. در اين شهر سرداري از نوادگان سلجوقي بنام سليمان شاه، مردم را به طرفداري از خليفه بر ضد هلاكوخان تحريك نمود ، اما كاري از پيش نبرد و هلاكوخان پس از تسخير شهر و كشتار و غارت آن ، به سوي بين النهرين رفته و در سال 1258 (م) خليفه را معدوم و بغداد را تاراج كرد . در سال 695(ه ق) بايرون خان مغول در اين شهر تاجگذاري و ويراني هاي شهر را ترميم نمود.

تيمورلنگ با تهاجم به اين شهر كشتار و خرابي بسيار نمودكه تا مدتها اين ويراني ها باقي بود(827 ه ق برابر با1467 م ).

در زمان صفويه شاه اسماعيل پس از شكست در جنگ چالدران از لشكر عثماني به علت مجهز بودن عثمانيان به توپ وتفنگ به همدان عقب نشيني نمود ، پس از تجديد قوا در اين شهر به تركان عثماني حمله و آنها را شكستي سخت داد و در اين دوران همدان مجدداً رو به آباداني نهاد و در نيمه دوم قرن 11 (ه ق) به هيئت هاي مذهبي كاتوليك اجازه اقامت و استقرار در همدان داده شد ، در زمان شاه عباس عده زيادي از ارامنه به همدان انتقال و در قريه شورين اسكان داده شدند.

شاه طهماسب در نزديكي همدان با 12 هزار سپاهي با عبداله پاشا ، امپراطوري عثماني جنگيد و او را شكست داد و از ايران خارج ساخت . پس از انقراض صفويه و بعلت ناآرامي هاي ايران در سال 1138 (ه ق) برابر 1724(م) شهر همدان كه فاقد حكومت و نيروي نظامي بود ، احمدپاشا والي دولت عثماني در بغداد از اين فرصت سو استفاده كرده اين شهر را با لشگريان فراوان و با تجهيزات جنگي آتشين محاصره نمود . بعد از چند ماه دفاع از شهر وسيله مردم كه فاقد توپ وتفنگ بودند و سلاح آنها بيشتر شمشير و قمه بود و تصميم گرفته بودند تا آخرين نفر براي حفظ حيثيت خود بجنگند ، احمدپاشا چون كاري نتوانست از پيش ببرد ، دستور داد با حفر كانالي زير قسمتي از باروي شهر باروت ريخته وآنرا تخريب نمود . از آنجا كه تصميم اهالي اين شهر تسليم نشدن بود ، زن و مرد و پير و جوان در اين نبرد نابرابر شركت داشتند . وظيفه زنان انتقال مجروحين وكشته شدگان به پشت كارزار و پرستاري وكمك رساني به مردان، و مردان هم با سلاحهاي سرد از خود دفاع مي كردند. اين جنگ هرچه پيش مي رفت تعداد كشته شدگان بيشتر مي شد تا آنجا كه از روي اجساد به دفاع ادامه دادند و بالاخره زماني شهر به تصرف قواي متجاوز احمد پاشا درآمد كه كسي در آن زنده نمانده بود . اين وضع سبب شد كه در نقاط ديگر ايران قواي متجاوز عثماني به اين شيوه عمل نكنند . چون دولت عثماني اين سردار را ملامت كرده بود ، كه تصرف شهري كه كسي ساكن آن نباشد به چه درد مي خورد؟

شش سال بعد 1144 (ه ق) به همت نادر شاه افشار همدان از دست نيروهاي عثماني خارج گرديد. نادر شاه فرمان ساختن كارخانه توپ سازي را در همدان داد . به دستور او يك متخصص كوره آهن ذوب كن اروپائي ، تعداد زيادي خمپاره انداز ساخته بود و هفتاد هزار رأس اسب براي تجديد ارتش و حمل و نقل و مواد لازم براي توپ سازي همدان تهيه نمود ، بـــازرگانان شوشتر دستور يافتند هر چه قلع در بصره يافت مي شود ، خريداري نمايند. انگليسي ها و هلندي ها هم مقدار زيادي از آن را برايش تهيه نمودند ( ژان لوتر فرستاده لوئي پانزدهم پادشاه فرانسه‌) مي نويسد: از همدان به من نوشته اند كه شهر پر از مواد جنگي شده.

و بالاخره در سال 1145(ه ق ) برابر 1732(م) به موجب پيماني ميان ايران و عثماني شهر همدان به طور قطع به ايران تعلق گرفت.

آخرين بار آقامحمد خان قاجار در سال 1167(ه ق ) به همدان حمله و تركان عثماني را كه به اين شهر تجاوز و آنرا اشغال كرده بودند خارج ساخته ، برج و باروي شهر را ويران و خسارت زيادي به همدان وارد گرديد.

با روي كار آمدن سلسله قاجاريه و تثبيت اوضاع دراين منطقه ، تجارت به روال عادي خود چون گذشته هاي دور برگشت و همدان مجدداً بندر مهم تجاري ايران گرديد . بازرگانان از نقاط مختلف ايران واز كشورهاي همسايه از جمله تركيه و بين النهرين و هند و نمايندگان كمپانيهاي اروپائي در اين شهر ساكن و به كار تجارت اشتغال ورزيدند. اين حوادث قسمتي از مصيبتهايي بود كه بر اين شهر ومردمش در طول تاريخ وارد شد . اما چطور توانسته پابرجا بماند و آن استعدادها كه اشاره شد كدام بوده؟

كشاورزي و صنعت



به نظر مي رسد علاوه بر سخت كوشي و تيز هوشي ودلاوري و جنگ آوري اين مردم ، استعداد در امر كشاورزي و دامپروري است كه خود ارزش فوق العاده داشته و از سوی دیگر استعداد مردم اين شهر در امر صنعت بوده كه به قسمتي از آنها اشاره مي شود:

در سال 423(ق م)يك هيأت سفارت آتني كه نزد داريوش دوم آمده بودند بوسيله ارستيفان از جامه بسيار گرانبهاي (كائوتاكس)كه در همدان بافته شده حكايت مي كند.

ماني نقاش پدرش فاتك از مردم همدان بوده كه به بابل منتقل و در مدائن ساكن گشت و ماني در آنجا متولد شده ، در زمان خليفه دوم ، روزبه همداني كه از مهندسين زمان خود بود به دستور سعدبن ابي وقاص اقدام به ساختن مسجد كوفه نموده ، همچنین همدان دارالضرب سكه هاي «عرب ساساني» نیز بود.

در زمان منصور خليفه عباسي و به دستور او بغداد را به شكل همدان دايره وار ساختند.(در سال146ه ق)

همدان از قديم مركز توليد جنگ افزار و يراق و زين و برگ بود و مردم آن در طلا سازي و سفالگري حد اعلاي مهارت را داشته اند.در عهد صفويه درجزين همدان قالي بافي داشته و شاه طهماسب صفوي يك تخته قالي نفيس بافت اين محل را به شاه سليمان عثماني هديه نمود.

حدود سي هزار دلار قالي در منطقه همدان وجود داشته، كل ميزان فرآورده هاي آن يكصد هزار متر در سال بوده كه نود درصد آن را قاليچه هاي كوچك تشكيل مي داده.

جكسن در سفرنامه خود ذكر مي كند، از جمله كالاهاي بازرگاني اجناس چرمي را بايد نام برد.زيرا همدان شهر دباغ خانه هاست و همدانيان در ساختن و پرداختن و عمل آوردن پوست گاو و گوسفند و ساختن اشياء مفيد و اجناس تجملي از آنها، مشهورند.

نادر شاه پس از فتح هندوستان و مجذوب شدن در هنر و معماري هنديان، عده اي صنعتگر ومعمار هندي را با خود به ايران آورد و با امكانات مالي و انساني فراواني كه بدست آورده بود قصد داشت يك شهر نمونه در جلگه همدان بسازد.اما تحريكات داخلي و جنگها اين مجال را به او نداد. دراين شهر تا همين اواخر استادكاراني بودند كه در ساختن سلاحهاي سرد و گرم مهارت داشتند و تا چند سال قبل چند كارگاه باروت سازي در همدان وجود داشت كه به مرور تعطيل گرديدند . كارخانه چرمسازي همدان كه تا سي و چند سال پيش كار مي كرد تمام نياز ارتش و قسمت مهمي از مصارف داخلي و صادرات را تأمين مي نمود.

تجارت



تاپيش از اسلام كه جاده تجاري قديم بابل به مصر مي پيوست،جاده عمده ديگر به حلوان،بيستون و همدان ملحق ميگرديد و در سرحد هاي شرقي ايران تا دره كابل عليا و از آنجا در امتداد رود مذبور به دره سند مي رسيد. جاده ديگر از لرستان مي گذشت و شوش را به همدان متصل مي ساخت. شاهراهي كه داريوش ايجاد كرده بود خليج فارس را به درياي مديترانه وصل مي كرد و در اين منطقه مادها نفت را ميشناختند وصادر هم مي كردند. در اروپاي قديم نفت را روغن مدي مي ناميدند كه جنبه صنعتي نداشت و از آن در مشعلها و كارهاي ديگر استفاده مي كردند. بد نيست در اينجا ذكر شود به دستور داريوش در آسياي صغير و روسيه گياهان و درختان مشرقي ميوه دار كاشته و در دمشق قسمي مو، كه مورد توجه دربار بود عمل آوردند و در حلب نخستين درختان پسته بوجود آمد ، كنجد را به مصر و برنج را به بين النهرين بردند.

در عهد سلوكيها مبادلات تجاري شامل احجار كريمه و جواهر كه روي آنها به طور برجسته كار كرده بودند ، داروئي كه از هند وارد تا برتاني در جنوب فرانسه صادر مي گرديد. نباتات و مرهمها و روغنهاي مختلف و عطريات وگلاب و ظروف سفالين-شيشه و منسوجات و اشياي هنري و پاپيروس و البسه و زينت آلات و فرشها و بذر گندم و سرب و آهن و مس و حتي سگهاي اصيل صادر مي گرديد.

روم شرقي و ايران در زمينه تجارت و در دست گرفتن راههاي بازرگاني به ويژه راه ابريشم كه از چين تا آسياي مركزي كشيده شده بود ، رقابت مي كردند . بازرگاني ترانزيتي نیز از طريق ( راه ابريشم) كه منافع هنگفتي براي ايران داشت ، از ديدگاه سياست خارجي مورد توجه خاص اين كشور بود . همچنین خريد ابريشم ازبازرگانان ايراني كه همدان نيز توليد كننده آن بود. از اين راه كاروان رو تجاري از چين وارد ميشد. محصولات ديگري كه از اين راه به چين صادر ميشد عبارت بود از شراب – ميوه – گردو و رنگ و گياهان مخصوص رنگرزي و حنا و غيره ، در چين پارچه ها و محصولات فلزي ايران بازار وسيعي داشت. در عهد اشكانيان از اين منطقه اسپست يا يونجه و مو و خيار و پياز و زعفران و ياسمن به چين ارسال و زردآلو و هلو و كرم ابريشم وارد مينمودند، نيشكر نيز از هند وارد گرديد.

راههاي دريائي به هند و جزاير سرانديب ( سيلان) كه از درياي سرخ و حبشه ميگذشت عامل ديگري از بازرگاني پر جنب و جوش بين كشورهاي خاور ميانه و خاور نزديك بود ، راه كاروان رو تجاري كه از سواحل سوريه تا جنوب عربستان حضر موت امتداد داشت و راه عطريات ناميده ميشد ، يكي از راههاي مورد اختلاف و مابه الدعواي دو دولت ايران و روم به شمار ميرفت. تجارت و صرافي به وسيله يهوديان اين شهر با يهوديان بين النهرين از زمان مادها تا جنگ جهاني دوم برقرار بود و بانكداري خصوصي به وسيله آنها از قديم معمول بود. در سال 1065 (ق) اولياي چلبي از همدان ديدن كرده اين شهر را يك شهر تجاري ياد نموده و ميگويد بازرگانان هند و سند ( پاكستان ) و روم و عرب و عجم را با مال التجاره ها شان در اين شهر ديدم و از بازارچه هاي همدان توصيف نموده.

جكسن در سفرنامه خود در قرن پيش نوشته شهر همدان از نظر امور اداري به چهار ناحيه تقسيم ميشود. هريك را كدخدائي جداگانه است و اين كدخدا در برابر حاكم مسئول است و اين شغل عملاً موروثي است ، عده زيادي ارمني و يهودي در اين شهر ساكنند و گشت و گذار در بازارهاي همدان بهترين معرف مردم مشرق زمين و وضع بازرگاني شهر است. بيش از پانصد دكان پر مشتري در آنها قرار دارند اين بازارها البته جالب توجه اند هرچند در مقام مقياس با بازارهاي ديگر كه در پاره اي از شهر هاي بزرگ ايران سراغ داريم در درجه دوم اهميت است. زيرا راه تجارتي كاروان رو براي مدت اندكي از همدان دور شده و وبا و قحطي عده زيادي از مردم را تباه كرد ، با اين همه در ساليان اخير تجارت رونق سابق را از سر گرفته و بازرگانان اين شهر را انبار ايران ياد مي كنند.

يك مورخ ديگر فرنگي مي گويد : تجار ايران هم خواندن و نوشتن دانند و بعضي صاحب فضيلت اند و ارتباط آنها با اكثر بلاد ، تعصبشان را كم و دانششان را زياد كرده و در آداب معاشرت اگر به پاي امراي بزرگ نرسند از ساير طبقات مردم كمتر نيستند.

از اوان سلطنت قاجاريه و تثبيت اوضاع، همدان موقعيت ممتاز مركز تجاري داخلي و بين المللي خود را بعنوان يك بندر مهم تجاري حفظ نمود و با دو راه تجاري مهم علاوه بر بازرگاني داخل كشور ، صادرات و واردات آنرا به عهده گرفت.اين دو راه يكي همان راه تهران- همدان كرمانشاه ، بغداد – بصره و بالاخره از طريق دريا به بنادر انگلستان و ساير كشورهاي اروپائي و آمريكائي بود. ( از تهران تا بغداد 18 روز ، از بغداد از طريق دجله تا بصره 7 روز و از بصره بوسيله كشتي هاي تجاري به بنادر اروپا 35 روز)


فاصله زماني راهها در آن تاريخ


از بابل تا شوش 22 روز

از شوش تا پارس 30 روز

از شوش به هگمتانه از طريق جاده شاهي كه از بابل ميگذرد 40 روز

از شوش به هگمتانه از طريق مستقيم كوههاي لرستان 9 روز

از هگمتانه به پرسپوليس 20 روز بود.



راه ديگر از همدان به قزوين ، بندر انزلي و از آنجا با كشتي به بنادر حاج طرخان و باكو و غيره تا روسيه و اروپاي شرقي امتداد داشت . با وجود چنين مركز بزرگ تجاري بود كه كليه كالاهاي صادراتي كشور بوسيله بازرگانان همه نقاط و شهرهاي ايران به اين شهر حمل و از اينجا از طريق راههاي ياد شده صادر مي شدو نيز كالاهاي وارداتي از نقاط مختلف جهان در همدان تخليه و به مراكز مختلف ايران بوسيله بازرگانان ارسال مي گرديد. وجود 120 كاروانسراي تجاري براي تجار سراسر ايران و بازرگانان خارجي كشورهاي مختلف جهان در همدان دليل همين نياز بوده است.

دولتهاي بزرگ آن عهد چون روسيه و انگلستان وعثماني در اين شهر كنسولگري داشتند و آلمان هم در تدارك آن بود بانك شاهي متعلق به انگلستان و بانك استقراضي متعلق به روسيه و بانك عثماني متعلق به دولت عثماني و نمايندگي بيمه هاي خارجي و داشتن گمرك و وجود اتاق تجارت در همدان امري لازم و ضروري بود که در آن زمان براي حل وفصل كارهاي بازرگاني بوجود آمد و اولين اتاق تجارت در ايران محسوب می شد. اين وضع پر رونق تجاري با شروع جنگ جهاني اول به مقدار زيادي افول كرد . همدان در اشغال قواي روسيه و عثماني درآمد و دست به دست گرديد.

دولت عثماني كه كشورهاي عربي و قسمت مهمي از شرق اروپا را زير سلطه داشت در جنگ شكست خورد و تجزيه شد . در روسيه انقلاب بلشويكي صورت گرفت و با از اعتبار افتادن منات ، پول رايج روسيه ، ضرر بسياربزرگي به تجار ايران بخصوص تجار همدان وارد شد.

بعد از كودتاي سال 1299 و تغيير سلطنت ،‌واردات در انحصار دولت در آمد و براي صادرات تعهد ارزي برقرار گرديد . با اين وضع صادرات در اين شهر از رونق نيفتاد. از سال 1315 وظايف سنگين تري طبق قانون به اتاقهاي بازرگاني محول شد.شروع جنگ جهاني دوم وضع تجارت را در اين شهر دگرگون كرد . راه آهن سراسري ايران فعال شد . با مركز گرائي فعاليت هاي بازرگاني و از طريق ديگر فعال شدن بندر خرمشهر ، سيل مهاجرت تجار مقيم همدان به تهران شروع شد.اما اين شهر باز بخاطر سوابق و تجربيات تجاري اش در صادرات كالاهاي سنتي و صنعتي و كشاورزي نقش قابل ملاحظه اي داشت. بعد از انقلاب اسلامي و شروع جنگ تحميلي شاهد بوديم كه اين استان چون گذشته ها به منطقه تداركاتي عظيم همه جانبه براي جبهه هاي جنگ تبديل گرديد و ثابت كرد كه چرا پادشاهان و سران لشكر ايران زمين در طول تاريخ اگر در جنگ و در هر كـجا شكستي بر آنها وارد مي شد، به ايـــن شهر عقب نشيني و تجـــديد قوا نموده، به نبرد دشمن رفته ، او را از پاي در مي آوردند و متجاوزين را به عقب مي راندند. اين يكي ديگر از استعدادها و توانمنديهايي بود كه در ابتداي اين گفتار به آن اشاره شد ، استعداد ديگر توان عظيم پذيرش كار در هر زمينه مي باشد ، و اين توانمندي چنان بوده كه هر قوم مهاجم و غالب عده زيادي از اطباء خود را در اين شهر اسكان مي داد.

مطالب گفته شده حاکی از آن است که امكانات و توانمنديهاي كاري و فعاليت صنعتي و كشاورزي ودامپروري بخصوص تجاري اين شهر و مردم آن در موقعيت خاص تجاري بين الملل این شهرنقش داشته و هنوز هم مي تواند داشته باشد.

اهداف و برنامه‌ها

اهداف كلي اتاق كه تمامي سياستها و خط مشي و حركتهاي اتاق بر اساس اين اهداف برنامه ريزي و اجرا شده و مي شوند و عبارتند از :
ايجاد هماهنگي و همكاري بين بازرگانان و صاحبان صنايع و معادن استان.
ارائه نظر مشورتي در مورد مسائل اقتصادي كشور و استان اعم از بازرگاني-صنعتي-معدني وكشاورزي به مقامات مسئول استان.
تلاش براي شناسائي بازاركالاهاي صادراتي ايران درخارج از كشوردرحد توان و امكانات.
صدور كارت بازرگاني و عضويت وفق آئين نامه هاي اجرائي اتاق ايران.
كوشش در جهت تقويت زير ساختهاي اقتصادي از طريق اشاعه‏‍‏ دانش فني مبتني براصول و استانداردهاي بين المللي بمنظور فراهم سازي زمينه هاي صادرات كالاهاي برخوردار از مطلوبيت جهاني ؛ زيرا كه به باور اتاق همدان هر محموله پيامي از استعداد، خلاقيُت ، وجدان كاري و به كار گيري تكنولوژي روز را براي اطلاع جهانيان به همراه دارد. با انگيزه هايي كه ذكر آنها بشرح فوق رفت؛ اتاق بازرگاني و صنايع و معادن همدان باقدامات ذيل اهتمام ورزيده است:
1- اقدام به تشويق و ترغيب توليدكنندگان و صادركنندگان استان بمنظور شركت فعال درنمايشگاه توانمنديهاي استان.
2- تشكيل تشكلها و اتحاديه هاي توليدي-صادراتي استان بمنظور تقويت زمينه صادراتي اعضاء اينگونه تشكلها ، با هدف سوق دادن شركتهاي توليدي و صنعتي به سمت صادرات و فراهم سازي زمينه هاي پيوستن كشورمان به سازمان تجارت جهاني.

بازدیدها
11503
ویژه
No
فایل (های) پیوست

چارت سازمانی
چارت سازمانی (برای دیدن عکس در سایز بزرگ کلیک کنید )

ای مالک! سفارش مرا به نیکی، نسبت به بازرگانان و صنعتگران بپذیر و در حق آنان به کارگزارانت به نیکی توصیه کن؛ زیرا آنان مایه های منافع و فراهم آوردن اسباب آسایش جامعه هستند...(امام علی علیه السلام)

© کلیه حقوق این پورتال متعلق به اتاق بازرگانی، صنایع، معادن وکشاورزی ایران است.